Denîz Derya

Weke takekes ez vê rastiyê bi hindek kesan re dixwazim parvebikim, lê belê ji bo van rastiyên ku tên jiyan kirin ti peyvek bi wate an jî rewşa heyî rave bike nebîn im. Ji bo vê sedemê ez pir xemgîn im. Dizanim ku îdî ev xemgîniya min çi wateya wê nîne ji ber ku em nikarin jiyana ewqas mirov paşta bînin ji ber vê bê çaretiyê jî dilê me diêşe, lê belê li vî welatê weke biheşt tenê mirin ji me re rewa dibîn in. Lewre em hemû berî her tiştî mirov in, çima baweriya me dibe sedem ku em bêne kuştin. Bê guman berî ku em Misilman, Yahûdî, Mesîhî, Yezîdî, Kurd, Tirk an jî Fars bin em mirovin û bi nirxên mirovahiyê me hatin ser rûyê vê cîhanê. Min berî vê demekê li fîlmeka ku jiyana gelê Kurd dida diyarkirin tamaşe kiribû. Ez bawerim ku we geleka ev fîlîm temaşe kiriye û hûn bê gelek bandor bûne. ( kîso jî dekarin bifirin) ew fîlîm rewşa ku gelê me têde dijî dida diyarkirin. Ji bo pergala serdest jiyana kurdekî bi ti awayi girîn nîne ew dika re ji bo yek elxemekî(mayîn) bimre. Ji bo wan gelê Rojhilata Navîn çiqas bimre ewqas baş e. Di dest werdana DAY ya Îraqê de ev rastî bi hemû milan ve xwe da nîşnadan ku ten ew di welatê me de hêza aloziyê ne, ji bilî vê yekê nekarin di Rojhilata Navîn de ti tiştek dî bidin pêşxistin. Îşkala Îraqê ango ji 2003’ê heta roja me ye îro tenê tiştê li Îraqê hete pêşxistin kuştina mirovan û şerê di navbera gelan bû. Gelê heremê jî ev palîtaka ku îşgalcî dişapînin pir fêmnekirin û ji bo vê polîtîkeya heyî bûn amûrên pir baş. Di gelek hevdîtinê xwe de Rêber Apo da diyakirin ku gelê me yê şengalê di bin xeteriyê mezin de ne, lê belê hûkmeta heremê tenê bi referanduma kerkukê re man û rewşê ku li îraqê tên jiyankirin bi kêşeya kerkuk re xwestin çareser bike ew jî baş dizanin ku kêşeyên vî welatî tenê kerkuk nîn e. Debe ku kerkûk parçek ji van pirsgirêka be, lê belê we ne hemû tişte. Rêber Apo dibêje ku “ kerkûk a kerkûkiya ne” hûkûmeta heremê wisa nêzîkî vê rewşê bibûya dibe ku rewşa ku îro Îraq tê de ne wisa bûya. Bê guman em tenê bi desthilatariya hûkûmeta herêmê re nadin girêdan, lê belê ew jî xwedî erkên mezin in.
Komkujiya şengalê de bi sedan mirov hatin kuştin. Gelo van mirovan çi kiribûn ku bi vî rengî werîn cezakirin, ango zarokên çend mehî dayîkên, keçên nû gîhayî çima têne tewamber kirin, wêneyên ku hatibûn kêşandin tenê şahidê vê rewşa hovane dikirin weke yek ji wan ê ku ji vê karaseta şengalê xilas bibû digot “tenê dikarin wêneyên kerasatê bikêşin” zaroyên vî welatî çima wisa tên e cezkirin. Ji ber ku ezîdî ne? Tenê sedem ev. Ger em tenê vê wek sedem bidin dest nîşandan lewre em ê bikevin nava xeletiyên mezin. raste ol di serdema me de wek amûrên karê gemar tê bi karan în, lê sedemê komkujiya şengal ne tenê ev e. Komkujiya şengalê weke ku mesajek bû ji yekbûna gelê kurd a di bin rêbertiya Rêber Apo de tê meşandin. Vê bi me didin hîskirin ku ger hûn di bin banê netewtiyêde wer in gel hev bedelê ku hûn bidin wê evqas giran ji we wer e xwastin. Ji ber ku Êzîdî bi hezarê salan li hember va hemû dagirkeriya têkoşînê bê hempa dane meşandin û xwedî li nirxên xwe yê dîrokî derketin e. Gere em li hember vê rewşa heyî bê deng bimîn in tê wateyê ku em xwe ji mirinê re radizîn in, an jî em serê xwe ji çarenûsa ku dijminê me ji bo me amade kirine re xwardikin. Komkijiya şenglê nîşaneya komseta li ser gelê kurd tê meşandin in. Îro îran li neqeba rojhilat û başûrê kurdîstanê dîwaran, bendan lê dike, ve jî nîşaneyên tiştên nû ne. Gelo ev dîwar dikarin bibin asten li pêşiya xwestekê mirovan ê azadî û serfiraziyê. Lê ev bi xwe re hin tiştên din tînin ango pilansaziya ku li ser gelê kurd tê meşandin çêkirina dîwar û bendan jî parçeyek jê ye. Em di cîhanek wisade dijîn ku ji kuştina bi sedan gelê kurd re ti peyvek bêjin tinebû. Ew tenê ji bo rewşa li welatê me tê jiyankirin temaşevanên pir baş in. An jî wêne kêşên herî baş in, ji ber ku ew tenê rewşa me di wêneyanda didin nîşandan tenê hêza hukuka wan ya heyî dikare wêneyê êşa gelê me bikêş e. Ger ji wê zêdetir tiştek dî bikin divê pergala xwe rexne bikin, an jî rastiya têkoşîna gekê Kurd a mafdar bibîne, dîtian vê têkoşîna mafdar ji bo wan tê wateya mirinê. Ew jî şûna mirina pergala serdest bibîn in dixwazin bibin wênevanê komkujiyên gelê kurd. Ji bo pergala serdest a herî hêsan ew e bibin wêne kêşê karesata helepçe, enfal û ya herî dawiyê şengalê. Ji bo ew bi wêneyên komkujiyê me dilê xwe bi me neşeewtînin divê em bi xwe parastina xwe bikin. Ger pêwîst bike gun bi gun em seytereyan çêkin ji bo kes bi wêneyê komkujiyên me weke parêzvanê mafê mirovan xwe ne de nîşandin. Em bi hêza xwe ya bi hezarê salan bibin zêrevanê jiyan û çanda xwe ya dîrok î. Di vê em vê komkujiya li şengal ango weke li wir tenê hetiye çêkirin ne bînin. Ev tê wateye ku ji bo hemû gelê heremê vê çarenûsê rewa dibîn in û dixwazin weke şêwazekî xwezayî bidin diyarkirin.