Sarya Onur
 

Ez wateyek pir cuda didim jiyana gerila, ji bo min jiyana her gerîlayekî xwedî wateyek giran bihay e. Dibe ku jiyana gerîla di devre de wisa xuyanake. Di gerîla de dema ku mirov berê xwe dide çiya wê demê mirov pê dihise ku jiyan di hemû milan de çawa tê guhartin, an jî wateyek cuda digre. Di giyana mirovan de cudabûna dide çêkirin. Di milê hestî, fikrî, û deronî de jî mirov bi gelek guharitina dihis e. Heta di milê zewqên te yê jiyanê jî pir guhartin têne çêkirin.
Mînek: weke nêrandinê te ji bo reng, xweze û hwd. Min berê tenê hez rengê reşdikir. An jî ji bo min hin rengên taybet hebûn, lê dema ez hatim nava refê gerîla wateya gelek tişta li gel min hate guhartin. Bi taybet di vî milê de jî guhartin hatin çêkirin.
Hezkirina mirovan hîn zêde ji jiyanê re çê dibe. Dema dibêjin gerîla an jî yiyana gerîla gelek tişti têne bîra mirovan. Dunyayek ji madyetê qut, hîmê bingehîn li ser duyaya maneviyetê tê afirandin. Bi xwe re hevaltî, hevparkirin çêdik e. Dema ku her dikevim ser şive rêyan gelek tişt têne bîra min. Di be ku ji bo hemû mirovan rêk qûtbû ne, taybet ji bo gerîla, dema em hevalan rê dikin, an jî ji cem me diçin, tenê em navekî li rêkan dikin qutbûn tê bîra me. Dema ku ez her dikevim ser rêyekî, her zifrandinekî de hêviyek pir kûr jiyan dikim, ji bo min wisa tê ku ez hinek din bimeşim ez ê hevalek bi salane min nedîtiye, an jî bi rêka mehan ji min dûre ez ê kenê wan di van zîfrenokan de bibînim. An jî ez ê wan bibînim. Pir hevîyên cuda dide çêkir. Dema ku ez hatim navan van çiyan de tê bê jî ku ez ji nû hatima li ser rûyê dunê. Tê bê ku jiyanek min ya berê tinebû. Tê bê jî ku tenê min hemû demê ev jiyan jiyankiriy e. Di nav gerîla de jiyan gelek cuda ye. Yê şahidiya jiyana me dikin ne tenê hevlê me ne, ev hemû çiya û hemû rastiyê ku em jiyandikin. Rêkên ku em dimeşin, kevir, dar ber, gul, sosin, lawir û hemû cudahiyên me yê dîn e. Hemû rastiyê vê jiyanê şahidê jiyan te ne. Gelek car mirov nikare hemû tiştên ku tu jiyan dikî bînî ser ziman. Em bên ku wêneyên gerîla ji bo gerîla pir bi watene. Di hemû demê de albûma wan li gel wan e. An jî lênûsa ku tu pêre hestên xwe parvedikî. Pir car heye ku mirov nika re hesên xwe bîne ser ziman. lê dostê gerîla ya herî nêzîk lênûs û pênûsa wan e. Di hindaman de ev dibin giyana manevyeta gîrlayan. Ango gerîla di nava lênûsa xwe de hemû xweşikbûnên jiyana xwe dihebînin, wana dide jiyankirin. Gelek heval sirê jiyanê di nivîsandinê de dibînin, ji ber vê sedemê jî gerîla bi lênûs û pênûsa xwe ve hemû hestên ku navê wan na yê lêkirin didin jiyankirin. Gelek cara em ji bo xwe dinivîsin, ango ji bo hevlên xwe yê rêkên dûr ji bo wan yek hevok bi jî em di lênûsên xwe de dinivîsin. Bi hêviyên ku rojekê were ku ew heval va hestê me yê li hember xwe bixwînin. Caran em kêfxweşiya vê hestê we dijin ku nikarin ti navî lêkin. Belê lênûsên me dibin navê bêrîkirin û hezkirinên me.
Gerîlaye ne wek mirovên civakêye ew bi hebûna hestên xwe xwe dide jiyankirin. Em gerîla di nava çend deqande pir tîştan jiyandikin. Tiştên ku tu di jiyana xwe ya berêde di nava salekî de jiyanbikî em di nava çend roja an jî deqande jiyandikin. Ez di xwezim ku di vê derbarê de mînakekî bidim. Me par payîzê rêwîtiyek kir em pir westiyabûn. Me dixwest ku em berî demekî ji demekî bigihijin gel havalan. Dema em çûn gel hevalan, hevalan agirekî pir xweş pêxistibûn. Em li ber agir rûniştin û me sohbet dikir. Di wê demê de hevalekî nameyek ku ji rêyek dûr û min ti awayî bawernedirk ku ji bo min were. Ji Dersîmê ji bo min nameyek hatibû, di haman demê de jî min şahadeta hevalek xwe li wê hermê pihîst. Ango di nava deqeyekê de min çend hest jiyan. Di wê demê de tu nizanî ku tu êşa vê an jî rastiya vê hestê bijî belê tu herdûka jî diji. Jiyana gerîla di haman demê de hemûyan bi te didi jiyankirin. Em weke gerîla di rojekî de çiqas tişt bi hevre jiyandikin. Em van rojan dijîn dibi ku em nikarin navê van rojan pir lêkin an jî tiştên tên jiyankirin nikarin baş îfade bikin. vegotin, nîvîsandin tiştên pir dûrî hevin di rastiya me de. Ji ber ku em nikarin tiştên ku tên nivîsandin hemûya binivîsin û bêjin. Mirov di hemû demê de kêm dimîn e. yên dîrokê lêkolîn dikin, an jî helbestvan pir dinivîsin an jî dibêjin, ti tişt nabe weke yê ku tên jiyankirin. Lê mirovê vê rastiyê dema jiyandike binivîse wê pir cuda be. ango tiştên ku tên jiyankirin di nava wan derfetande û di nava wê derûniya ku tê jiyankirin wer e nivîsandin. Dibe ku em jî baş nirxê va hestan nizanibin, an jî di be ku îro ti wateya va nivîsa nebe, lê tiştên ku têne kirin di be malê dîrokê. Ewê di nava rûplelên dîrokê ji bo xwe cihekî cuda vekin.
Ev çanda hatiye avakirin di nava dilê çiyande ji bo xwe hêlînek daye avakirin, ev çande nayê ji bîrkirin. Ji ber ku em ne mirovên şerxwezin em li dijî şerin, lê ji bo ku em bikaribin azad bijîn hin tişt hene ku em didin.
Di dîroka kurdan de, ya kurdîstanê de tiştên ku gerîlayan ango gerîlayê bizava kurd li van çiya çandek daye avakirin. Di nav vê çandê de pir tişt hene. Şer, qûtbûn, evîn, kêfxweşî, ken, girî û pir tiştên ku em nikarin nav lêkin. Li hember hemû tiştî tu dinêrî ku seknedinek bi heybet heye di nav gerîlayan de. Weke kes tiştên ku min bi van çiyan ve dide girêdan û balkêşdike ku mirov dixweze têde jiyanke. Di be ku ev çand bi. Ev çanda ku li çiya hatiye avakirin ji bo mirova dibe dayîk, dost, heval û di haman demê de jî tu di bî ya xwe.
Dema ku ez çanda gerîla dinirxînim, jiyana gerîla ji bo min weke rêwiyetiyekê tê. Weke rêwîtiyek bê dawî, tu dizanî ku tu wê hemû demê bimeşî. Weke rêwîtiyek ku tu carek dî xwe biafirînî.
Ji bo jina kurd li hemû qadê şansê jiyanê nehatibû hêliştin, jiyan li dest hatibû girtin. Ne xwedî nasname, kesayet, heta zimanê jinê jê hatibû girtin. ji bo xwe li nav van çiyan de, di nav çanda gerîla de carek dî xwe afirandine ev rêwîtî. Bê guman ev çanda ji bo jina kurd pir girîng e. ji ber ku jina kurd wateya xwe avakirinê di vê çandê de dît. Dema ku em dibêjin çiya ji bo geke mirovan pir bi tirs an jî xof tê. Vê dawiyê dema berxwedaniya zapê bi dawî bû dijmin paşta çû, bi leşkeran re hevpeyvîn hate çêkirin. Di wir de digotin ku çiyayên wer pir sêbûn. Pir kendavên xwe hene. Tu mêze dikî ku milek çiyan hemû kendave ango uçurum e. gelek caran rê jî nade te. Tenê yên zimanê jiyana van çiya bizane wê bikaribe lê jiyan bike. lê li heber vê yekê tu dema milê wê yê dî dinêrî ku hemû kulîkin, gulin. Mirov di nava xweşkbûna xwezeyê de serxweş dibe. Ti bê jî ku hemû xweze bi bedwbûna xwe bi te re diaxif e. Hêza ku te dihebînî an jî tu jî moral digrî. Di nava xwede vedişêre. Çiya ji bo gerîlayan di be nasname. Di be hebûna te ya jiyanî. Ev taybet ji bo gerîlayên jin. Tiştên ku tên jiyankirin ji bo mirovan di be ku gelek balkêş be, belê di cewherê xwe de ev rastiya me ya veşartiy e. Em dibêjin lehengî, ji xwe di nava van çiyande peyva lehngtî tiştek ne soyute, çandek bi giyana mirovan hetiye avakirin ji ber vê jî me nikarin bêjin ev rastî, rastiyek soyût e. Ji bo va mirovên ku di van çiyan de jiyan dikin ne axaftinek soyut e. Di milekî de tu bi jiyana xwe hero tiştan didî avakirin, di milekî dî de jî gelek li pişta te ye. Tu di hemû demê xwe de li rastî şopê va rastiya têy. Di nav vê rastiyan de tu jiyana xwe bê hesab datînî holê.
Dema em li dîroka mirovahiyê dinêrin em dibînin ku hemû fîlozof, mirovên ilim, helbstvan, wêjevan û hwd gelek kesan xwest evînê binivîs e. lê kes nekariye zimanê vê yê rastîn biger e. Em dibêjin evîna Mem û Zîn, Ferhat Şîrîn, Leyl Mecnûn, Sîyamend Xeçê bi taybedt ji bo dîroka kurdan pir bi êş hatiye bi dawîkirin. Ango hemû evînê ku li van waran hetine jiyankirin bi êşên xwe mezinbûne. Di be ku di navbera di kesan de hatibe jiyankirin, lê di hindirê xwe de êşên pir mezin hebandi ne. Bi vê re jî fedekariyek pir mezin hatine kirin.
Di hizra min de çiyayê kurdîstanê ji bo gerîla weke evînêye. Ez wisa lê mêze dikim. Çima weke evînekî bi navdikim ji ber ku di be kombûna hemû serpêhatiyê te. Di wateyekî de jî di be nasnameyek cuda di kesayeta te de. Weke evînek ku te jê re soz da be tu ti carî dest jê benedî.
Çima wisa ye ev bi xwe re gelek pirsan tîne. lê di wateyekî de ji bo xwe bersifên pir misogor di bîn e.
Em hemû ji herêmek cuda hatine. An jî ji welatên pir cuda hetine, an jî ji hin parzemînê cîhanê hatin e. Tu li van çiyan de dibî kombûna hemû çanda. Di çiyayê kurdîstanê de jiyana gerîla vegotina pir çand bûnêy e. Bi xwe re hevaltiyek ku neyê bi navkirin derdixe holê. Mirov pişta bê kaygî di de kê; di de ew mirovê ku pêre rêhevaltiyê bik e. Gerîla ev tişt avakir.
Mînek min heval Bêrîtan nedîtiye, lê di tevlî bûna min a şoreşê de bandora wê hevalê pir zêde bû. ez dema ku li warê wê hevalê digerim, dimeşim tê bê jî ku ez li hemû derê kenê wê hevalê di bînim. Tê bê jî ku ez ê rojekî wê hevalê li van waran bibînim. Her gavek tu devêjî tu pê dihisî ku navê hevalek te heye. ew mirov diçin bêrîkirinê pir mezin di dilê xwe de dibin. Bi hesretek mezin bir bi azadiyê ve dimeşin.
Di van çiyan de jiyana gerîla bûye çandek gerdûnî. Gel jî ji vê çandê qût nîn e. Dema me li dîmenê Newrozê temaşekir em pê pir bandor bûn. êdî ev dibe çanda vejînê.
Dema Newrozê li geverê milê zarokek kurd hate şikandin. Wê demê mirovan ev didît ku dijmin li hember çanda gelê kurd bê tehemûle bi rikek pir mezin bi ser gel û nirxên heyî de tên. Gor min jî vê çandê qûtbûn jî xwe qutbûne. Ev çiya şahidê hemû hebûna me ne.
Di van çiyan de rêwîtîkirin ji bo min pir bi wate tê. Wan mirovên ku berî me li wan çiya jiyankirine bi seknê xwe ji bo me nasnemek dane avakirin. Di be ku em bi seknê xwe pir nebin bersif lê di şopê wan mirovan de meş bi wate bidin çêkirin an jî bibin xwe dî meşek bi wate. Di dunya me de medyet nîn e di jiyana me de mene hen e.
Di be ku ez di vê dîrokê de nebim qehremanek pir mezin, di be ku em di nav va hemû tiştan de weke hebûnên pir bicûk jî bimînin. Em weke kes bûne şahidê gelek rastiyên ku em nikarin binivîsin û bêjin jî. Mirov di nav va hemû xweşikbûnê xwezey de pir piçûk jî dimîn e. Em di nav tiştek wisa mezin de jiyandikin ku li hember em piçûk dimînin. Weke xunavek li ser şînatiya. Di be ku em di nav va hemû xweşikbûna de weke xunavekîbin. Di van rêk û waran de.