Dimilkî (kirmanckî)
 Leteyêde Aşme Bî-BEŞA II

Ardil Mordem




  
-Nebî yê mi qet merex meke, ez berî to bîvînî. Ma ti nê wazena biwanê? Ti wazena cahîl bimanê? Nebî bi zorê îkna keno zerê xo de adir Nebî caverdano şono. Nebî teyna nîyo dewa ey ra hevalê ey ê bînîkî estê. Dewlêta Romî înan bido wendyenê xorê bikêro xulam, bikêro xo. Hevalê Nebî estê ê hevalê yewmînîyê la xerîbîyêde kam şîkîno Teynatîya kamî parikero ke?. Ma xerîbîyê êna parkerdene? zerrîya Nebî û hevalanê ey veşana. No adirêde henênokî qet yew (jû) awe nîşkîna bışayno xow ra. Ustuna zerê înan maya înan ê caverdê. Ê êştê mîyanê adirê xerîbîya kamaxe. Nebî û hevalê ey bêzonê!. Zonê tirkî nêzanenê.
Qedexeya yewıne:Xayrjê tirkî zonê bînî nenê kesêkerdenê.
Qedexeya diyıne: şîyêna teber çîna.
Qedexeya hîrêyıne:Xayrje saata werdî werd çîno.
Çar:Xayrje roja awke, awe xo kerdene çîna.
Ponc: her kes mecburo saata hewnî de bıkuyo ra. Xayrje a saatê herê yakî rew kes nîşkîno hewn bikero.
Şeş: şodîr her kes rew wurzora bero îçtîma.
Hawt: herkes mecburo andimizî û gençlîxe hîtabeyî xover de(ezber) bizano.
Hêşt:Herkes mecburo porê xo cakêro, ê laja sifir, ê çena kortıke de bo
New: Xayrje onlîgê sîya cilî nênê xo kerdenê.
Nê humarî benê derg şonê...
Domanê koya kerdê zerê qefesê. Domanê koyanê ke raye ra nêşîyenê vazdenê nika kerdê qefese. Ê se mebê xex. Seba înan kêdî bikêrê kerdenê zerê qefese. Ma nîya mekerê înan ê se kêdî bikêrê? Ma dewleta Romî înan rind naskena. Destê înan ra zaf ontîbî. Zanitenê ê senê koyîyê. Hîn rehet rehet nêbenê kêdî. Coka her çî şid guretênê. Çoka hona hawt serrîyê de guretênê. Zanitênê înan qij kêdî mekêro waxto ki bî pîl îndî pê înan nêşkîna. Cêrîbîya xo bî. Nika cêribananê xo ra ders guretîbî.
Her çîmî zaf barî fikirîbî. Mekteb dûrê sûkî hardêde hîra dê viraştîbî. Derdorê mektêbî bi têla dorpêç kerdîbî. Hardê xo zaf weşbî. Ê hardîdi zanîngehade bi zonê înan bîyenê her çî se bîbîyenê rindek. Çîyê ê yê weso o bînîkî darê ê bî. Pirê darabî.
Domantî nîya rew xo vîra kena, rew musena. Nebî kî îndî muso. Bê ma bê pî bê dewa xo mektebê romî de bi tirkî destbe wendene keno. Îndî Nebîyê Hêznîyê biwano bibo mendîzê kelah. Nebî domanîya ê de kifşbî zaf bıaqilo. Çîya rew fehmkeno. Beno wendexode serkewtî. Qarna xo de qe zayif nêbenê. Nebî kî îndî raya xelasîye wendene de vîneno. Zaf waneno. Xo wendene ra kîlît keno. Her çîyê ey îndî wendena. O biwano bibo wayîrê meslege. Nebî heşt serra xayrje hamnanî nê mektebî de vîyarneno, bin askerîyê de, bin qedêxa de vîyarneno. Û mektebê yatîlî qedîno. Mekteb qedîyo la bi qedênena nê mektebî çîyê nêkewto destê Nebî. Teyna mektêbê mîyanî qedîyo. Hona lîse esta, zanîngehe esta. Ganî înan kî biqedêno.
Oncîya raya dûre cı rê asena. Na dolimê raye zaf dûra. O yew welatra şoro welatêde bîn. Oncîya xerîbîya, oncîya bêma û bêquyîya. Na xerîbîyê nê şona qe çı xerîbîye, na xerîbîye zaf xorîya. Îndî xo vîrî kerdenê kî sey domantîye hêsan nîya. La raya xelasîye xerîbîye de ra. Cı rê raya îstenbolî asena. Nebî şoro lewê birayê xo yê pîlî. Uja biwano.
Oncîya erebe roja dişem êna raya herrıne de toz vaydana dewe pêy de erzena ey cêna şona. Oncîya a roja domanîya xo êna vîrî. Na rey camê ereba ra, ê ki pêy xo de êştê hînî xorî qaytê înan keno. Nika de vîrîkerdene sey barêde giran serê zerrîya ey de nîşena ro. Û heta pênîya emrê ey reyna uca ra nêwurzena ra. Ey qefelnena, qefelnena helak kena. Nebî hona xişmeta pîle ra bêxeber o. Hona welatê xo de ro. Hona hewayê welatê xo onceno cîgeranê xo. Yew ereba bîne ey bena garajê Muşî. Hona şîkîno qaytê welatê xo kero. Deşta Muşî se rindeka, awa Muradî se beveng şona. Ereba tayê bînî ey dûrî kena. Na raye gelo ey nêzîkê ey kena ya dûrê ey fîna? Na raya dûr û derge ey bena bı kotî? O heta kotî şoro? Pênîya na raye de çi esto çi çîno? Kuno mîyanê xeyêla îndî zerê otobîsa ke ey bero îstanbolî. Kam çi zano xo rê çi xeyala virazeno?
Û otobîsa Nebî resena îstanbolî. Pepo keko no çiko? Na senê teynatîya, na senê talîtîya(vengîya). Na dînya de kes nêmendo xayrjê Nebî. Dînya rîjîya ser Nebî. Nebî bine de mendo. Nebî newe(tezi) vîneno ke dînya rijna serê xo. Newe vîneno ke dînya ser xo de arda war. Na rey musene hînî rehet nêbena, vîrîkerdenê hêsan nêbêna. Dejnena, dejnena, zaf dejnena. No senê dejo Nebî nê newe(tezi) naskeno. Se damîşê nê dejî bo. Aseno ke zaf waxt buro. Zerriya Nebî hona zaf bidejo. A çixa zaf bidejo Nebî hîn qaîmbo, zıxm bo. Hîn asin bo. Na senê xerîbîya, nê ke dormê ey de yenê şonê kamê? Çixa zafê, pêro mordemê la çıra(qey) nîya xerîbê? Qaytê dormê xo keno(dormê xo de nîyadano) kanê qe yew nas çîna/o mîyanê hondayê mordema de? Nê nê çîna/o. Nasî pêro zaf dûrî mendê. Ey pêro caverdê amo. Amo na dînya xerîbe. Na dînya xerîbe ey buro. Weşa weş buro. No welat qe nêşono welatê ey. No welatêde bîno. Ey ra zaf xerîbo. O se bumuso na xerîbîye. Xerîbîyê de binê linganê(payanê) to de hard çîno. Zerrîya to vısena. Tersêde henên kuno zerê to ke zerrîya to vısîna. Bena letê letê. Ti îndî se letane zerrîya xo bîyarê pêser. Bîya vila şîya. Na vilabîyenê se bena are. Ti serê bidê heqî gelo o bero tenga to. To Xizirê serê hardî caverdo. Îndî heqê asmêna neno tenga to. Xizir merdo. Ti çixa Veng ey bide vacê ya xizir birese tanga mi o îndî to nêheşneno. O îndî zaf dûro. Vengê to nêheşnêno.
No welat welatê her mîyê linga xora bena dardeyo. Nê welatî de kes linga kesî ra darde nêbeno. La Nebî muso linga kom û qebîlê xo ra dardibo û kom û qebîlê ey kî linga ey ra dardibê. Îta nika se tenê bi xo linga xo ra dardibo. Nebî nêçaro. Xelasîya ey wendene de ra. Xeyalê Nebî girêdayê wendenêyê. Xeyalê Nebî ser maya eyê. Ser dewa eyê. Kam çizano serê Nebî de çenêkade senênê fetelîna. Çenêkade senênê mekan gureto. Nebî zaf şoretbî. Xortode semtbî. Zaf rindekbî. Kam çi zano Nebî zerrîya çend çena veşnaybî. Bejna xo ya derge, çim burîyê xo yê sîyayî, lewê barî, pirnika tenike. O sey aşma deso çar bî(çarês). Her pîl bîbî, bîbî rindek. Hela axlakê Nebî. Zê awa zelale bî. To watenê êz kulmêkî bişîmî bimirî. Nebî sey xortanê bînî nêbî. Xortê bînî gorê pîyanê xo bîbî pîl. La Nebî sey maya xo bîbî pîl. Nebî çı rey nêvatbî ez camerda no kar ê cınîyayo ez nêken. Her karî de lewê maya xo de bî. Dewıja cı ra vatenê zê çenêka azeb o. Sey çenêka barî bî, narîn bî, tenik bî. Qasê ê kî qaîmbî. Zê asen bî. Zaf jîyat bî. Maya pêroya waştenêke Nebî lajê înan bo. Yakî lajê înan kî tayê şorê Nebî. Tawo ke mekteb bîyêne atle êyda dayîka Hêznîyê bî. Nebîyê aye amenê. Tîja çê aye amenê. Azeba çê aye amenê. Rûyê Heznîyê bîyenê ra sey gula samoyî. Zerê çimanê aye huyenê. Tawo ke şîyenê dayîka Heznîyê çilmisîyenê. Rûçikê xo bîyenê zerd. To vatenê qey zerk veto. Se meçilmiso dîrega zerê aye şîyenê. Şêmiga çeverê aye şîyenê. Na şîyene hîn bîyê derg ke îndî dayka Heznîyê zimistan merdênê, her hamnanî oncîya amênê xo, oncîya bîyênê weş. Pênîyê de Nebîyê aye reyna nîyame. Şî welatêde bîn, şî welatêde zaf dûr û nîame. Dayîka Heznîyê merde û reyna weş nêbîye. Kom û qebîlê aye a kerde binê herra serdıne. Nebî cendeke aye dî nêdî ez nêzanen. Kam çi zano a roje zerê Nebî ra çend têlê bînî vısıyay. Çend têlanê bîna xo viraşt. Na dînya hînî nêbîyê tayê vısıyênê tayanê bîna xo viraştênê. Nebî nîşkîno xeyalanê xo berdo. Serva xeyalanê xo çi bero ser bionco. Sey dervîşanê welatê xo. Zê maya xo. Ma maya ey şenik ontîbî.
Zerê Nêbî de têlê newe(tezi) vırazîyêne. Welatê Nebî de tayê çî qewîmîyênê. Vanê domanê çolî vecîyê serê koya hemvêrê dewleta Romî ceng kenê. Vanê welatê kurda, vanê kurdî. Ma hînî nîyo Nebî Kurdo. Welatê Nebî Kurdıstano. Nebî mekteba lîse qedêna o îndî şoro zanîngehe(ûnîversîtê) la mektebo ke Nebî pêro omed(hevî) û xeyalê xo gırêdabî, îndî manê xo kerdîbî vîndî. Uca cayê xelasîyê nê, cayê xo vîndîkerdene bî. Nê mektaba de dewleta Romî waştenê înan xo ra bikero xerîb, înan bido vîndîkerdene. Înan bikero zê xo. Eke ti biwazê xo be, to rê ca çîno. Ti xo înkar kerê, zonê xo xo vîra bikerê, bibê kutikê verê çeverê aye to rê ca esto, nê, ti vajê ez wazen xo bî, zê xo bî o waxt to rê merdena, to rê hepso, to rê îşkencêya, to rê teberê mordemîye her çî serewdewo.
Nebî îndî zanawo. Domanê çolî bala Nebî her çî ra zaf oncenê. Nebî îndî ser înan waneno, wazeno înan nasbıkero. Her înan naskêno êno xo, xo vînêno, xerîbîyê ra xo xelesneno ra. Nebî îndî cayo ke xeyalanê xo bîya ro ca vîneno. Her şono beno zelal. Xo merdene ra xelesneno ra. Sey gula ke be awe manena, tawo ke awe şimêna bena ra, rengê samoyîyê rindekî cena sey aye reng êno Nebî. Mezgê Nebî yo kê bi serawo mektebanê dewleta romî talan kerdo, vila kerdo beno kom, êno cayê xo. Îndî mezgê eyo zaf, Seba welatê ey, Seba kom û qebîle, Seba mordemîye bışuxulo. Nebî îndî verê xo çarno welatî. Oncîya rêşto roştîya Zerdeştî. Roştîya adirê Zerdeştî, a ke serê koya de vêşena. No adir demo ke şîbî xow ra. Adirê Zerdeştî, ê hezar serra dewleta romî şayna bî. Ê tarîdê verda bî. Çimê înan kerdîbî kor. Înan verê xo nêdîyenê. Nika yew wuştîbî ra namê xo APO. O nê nameyî ra xerîb nêbî. Lewê înan de pî ra vatenê APO. Birayê pî ra kî vatenê Apo. Nebî vano no kamo? Kotî ra wo? Çi wazeno? No kî zê ê bîna yo? Nebî cıgêreno. Waneno. Ê naskeno. Vînêno ke no (juyo)yewo bîno. Nê şono ê bînan. Fikr û ramanê nê zaf delalê. Ey çixa naskeno ey ra hende heskeno. No şîkîno adirê Zerdeştî newe de wekero. Berzkero. Kerdo berz kî. Nika serê koya de adir we kewto. Teyna mendo Nebî xo biresno adirî. Adir venga Nebî dano. Nebî îndî mêvindêro. Xo rew biresno adirî.
Nebî û hevalê eyê domanîyê Mem rewî yê. Ê xo biresnê adirî. Hurdminî xortê, gonya înan gîrîna. Kêfê adir vînîtene zerê înan de, verê xo danê koya. Nebî oncîya zerê otobuse de ro. Oncîya sarê xo do camê otobuse, qayt keno, kewto mîyanê xeyalanê dûr û xorîya. Na reyê ereba ey bero xobîyene. Ey bero welatê ey, bero ser kokanê ey, kokanê eyê hezar serra, îndî kamcî va, kamcî pukeleke, kamcî hıkmete, kamcî zulm, kamcî xışmete şîkîna ey bışıkno. Nê kokî hîn xorî û hîn qalındê ke çîyê nêşkîno ey ne koka ra cakero. Îndî xo zura ra xelesnêno ra, o ke emrê xo dı qê zurî nêkerdîbî, bavo kalanê, da û pîrkanê xo ra rastî musabî. La amabî mîyanê zura. Nıka kêfa ra fırdano. Perrê ey bîbîyenê ey fırdênê. Her tım waştbî perrê ey bıbê, o fırbıdo. Nıka famkeno ke mordem şîkîno bı perrbo fırbıdo. Teyna verê xo bıdo koya, teyna verê xo bıdo raştîyê, verê xo bıdo mordêmîya xo, verê xo bıdo kokanê xo. Her çî serê koka xo ra beno kewe, beno pîl. Çı koka xo ra ca bo, bımıro. Bêwaxt bımıro. Bêveng û vaj bımıro. Bêkes bımıro, cendekê ê mîyan de bımano, bonî bıquyo cendeke ê.
Nebî û Mem rêwî yê. Rêwîyê welatê xoyê. Lewê yewbîn de rê. Îndî kam pê înan şîkîno. Îndî kam şîkîno pîşta îna bîyarê hard. Dı xortê zê koyanê. Şonê pîşta xo bıdê koya. Kamî amay şîî serê nê koya, waşt pîşta nê koya bîyarê hard, kam şîkîya, pêro telêf bî. La nê koyî hona serpayayê. Sare berzê, qayt kenê, tı vana qey leqê xo bı înan kenê. Derdo ke nê koya weno, demo ke wayîranê înan ê caverdabî, ê teyna verdîbî, bê kılama verdîbî, kılamê nermo, germ. Kamcî zerrî şîkîna bê kılama vındêro, kılam mebê tahma cuyenî esta ma? Ê kılamê gılê koyê weş, ê ke zerrî de eşqe kenê hêşar, kamcî çêneka azebe goş dana kılama zerrî nê kena xortêde , kamcî xort goş dano kılama zerrî nêkeno çêneke kî. Demo ke bî nê koyî bê eşq mendîbî. Nıka pêro înan rê kılama vanê. Nıka çêna û xorta zerî kerda înan. Nıka eşqo pîro pak oncîno înan. Ê nıka oncîya şayê. Nıka kêf û eşq ra ê kılama vanê. Vengê bulura înan êno goşa. Nıka pêro pîya nîştêro ser çemê zelal goş danê Vengê bulura înan. Vengê bulura şıwana. Vengê bulura şıwana kokanê înan ra amo bîyo meymanê înan. Ê ke musê meymananê xo ser sarê, ser çımanê xo danê ronîştene. Ê serê nê hardî de xeylê kanê. Dewlêta Romî ama wazêna nê hardî înan rê bıkero mezele.
Raye û rewîtîye! Nê hurdmînî hawt serrîya Nebî de kewtî cuyena ey reyna o canêverda. Rayê ke pênîya înan nêasena. Oncîya kî ê raya ra şîyîne weşa. Omed a. Omeda ke mordem bê aye nêşkîno. A ke bımro mordem kî mıreno. Nıka rêşto koya. Koya ra şono. Rayê cadê pê xo de êştê. Nıka pêrare(şıverê) ra şono. Pêrarî rayê domantîya eye. O nê raya ra heskeno. Pêrare raya xêyalawa. Xeyalê tewr rındekî pêrare de vırazîyênê. Xeyalê têduştîye, azadîye, sînayene(heskerdene) û eşqe. Eşqa pîr û pake.
Koya de cuyên çıko? Merdena ya azadîya?…koyî,heya koyî…koyê berzî, ê ke resenê asmênî. Ma herkes şîkîno bıreso înan ya kî herkes şîkîno înan de bıcuyo. Vanê ke kamke/kameke koya nasmêkero koyî aye/ey kîşenê. Qanunê koya estê. Koyê ke to pawıtenê eke tı zonê înan fammekerê, to kîşenê.
Nebî û Mem kewtê raya, şonê û şonê…qefelînê, zaf qefelînê, çoka de kûdûm nêmaneno. Qûdûmê çoka şîkîno. Cîf(Bîn) cı ra çîkîna…Ê nêvındenê şonê. Ê şorê! Ê mêşorê ko royê înan bıcêro. Qûdûm danê çokanê xo şonê. Vınetenê nêbena. Vınetene merdena, vınetene hevala ra bîyena, hevala ra bîyene nêbena. Estbîyena to îndî gıredayê hevalawa. Eke hevalî mebê tı kî çîna.Vınetene kuna deste dışmenîya. Dışmeno har. Dışmeno verg. Dışmeno delıverge. Bıkuyê destê ê parçe parçe bıbê.
Mem xo bı xo, zerê xo de vano ma her tım nîyabo? Nebî vano ma no her tım nîyabo? Bê xebera yewbînî xora vanê. Ma qey ê hondayê xerîbe nê koya bî? Nê. Înan domantîya doyî kerdîbî. Koyî naskerdenê. La no cîya bî. Nıka zaf şîyênê. Qe nêvınetênê şîyênê. Ne gorê kêfa înan bî. Pê înan de dışmen estbî. Seba naye lezkanî şîyenê û qefelîyênê.
Pêco oncîya xo bı xo ra va memî; ma bumîsîme. Xo bı xo ra va Nebî; ma bımusîme. Hım seba armancê xo gereke ma zor û zahmetîya bıoncîme. Ger rehet bîyyenê heta nıka Kurdîstan azadbîyyenê. Hondayê mordemî na rayê de şehît nêbîyyenê. Lê çokî goş nêdanê îna. Çokî ha vınetî ha bıvınê. Şenık mendo îndî vacê heval beso ma îndî nîşkîmı bêrîme. Nêşıknyenê xo vacê rê. Lê nêçarê. Ê nêvanê çokî, lıngî, seyrrî vana. Pêro pîya qêrenê, vanê îndî vındı beso. Ma îndî goş nêdamı şıma…
Nebî cayê xo de vındeno. No çıko? Se ke vengeg heşneno. Ya ya no vengê hevalawo. No veng sekî rındek êno goşanê ê. Zê musîkê ke heta a roje qê nê amo goşanê ê. Hînke weşo. Hînke weşo. Sey senfonîyo. Kuno seyrrîya ê seyrê ê aresneno ra. Qaytê pê xo keno. Hılka hılka Memî heşneno. Mem de ro nêmendo. Tı vana qey nıka cayê xo de bıgıno wara. Bı vengê ke nızm vano hevalê Mem bê bê raya ma îndî qedîyê. Vengê hevala êno. Ma tı nêheşnena. Mem kî cayê xo de vındeno goş dano. Lê goşê xo bîyê gıran rınd nêheşneno. Meheşno kî seyrê xo beno rehet. Qesê kurye yenê vîrî. Kuryê îna setanê ê rayê ra şorê hezar çî cıra vatîbî. Qêse kuryê ê ma vaxto ke şîmı lewê hevala çayê ke bışımîmı kulî qefelîya xo vîra kerîme. Vengê hevala tayê cordê amyenê. Qase ponc dekka şî û reştî hevala.

Memo Nebî hevalê yewmînîyê, yewmînra zaf heskenê. Pîa kaykyenê. Hevalê yewmînê ê kayê zê yew canê.

 

 

 Veger

 
Malpera  PAJK (Partiya Azadiya Jin a Kurdistan) a Fermî ye
PAJK Online © 2006-2007 Hemû Mafên Wê Têde Veşartî ne